Bezpieczny transport: co musisz wiedzieć o stosowaniu mat antypoślizgowych
Aby transport był bezpieczny, kluczowe jest, aby ładunek nie przemieszczał się podczas przewozu z punktu A do punktu B. Wśród różnych narzędzi temu celowi służą również maty antypoślizgowe.
Teraz pokażemy, dlaczego ich stosowanie jest ważne i jak wybrać najbardziej odpowiednie rozwiązanie dla Twojego ładunku.
Są sytuacje, w których samo użycie pasów mocujących nie jest wystarczające. W takich przypadkach konieczne jest również zastosowanie maty antypoślizgowej, aby zapewnić bezpieczne zabezpieczenie ładunku.
W tym artykule pokażemy, jakie istnieją rodzaje rozwiązań antypoślizgowych, które z nich warto stosować w różnych sytuacjach oraz jak używać ich prawidłowo, aby zapobiec wypadkom i uniknąć wysokich kar.
Rola mat antypoślizgowych
Często zdarza się, że zabezpieczenie ładunku pasami mocującymi samo w sobie nie wystarcza. Jeśli pasy nie są w stanie całkowicie zapobiec przemieszczaniu się ładunku, mogą powstać poważne szkody – sięgające setek tysięcy, a nawet milionów – zarówno w ładunku, jak i w pojeździe.
Dlatego stosuje się maty antypoślizgowe: umieszczone między podłożem a ładunkiem zwiększają współczynnik tarcia, zapobiegając niepożądanemu ruchowi i zmniejszając ryzyko uszkodzeń.
Maty antypoślizgowe wykonane są ze specjalnego granulatu gumowego, którego materiał i powierzchnia znacząco poprawiają przyczepność między paletami a powierzchnią ładunkową. Metoda ta jest bardzo skuteczna, ponieważ może zwiększyć współczynnik tarcia między paletą a metalową podłogą z 0,2 do ponad 0,6, co samo w sobie może częściowo lub nawet całkowicie rozwiązać problem zabezpieczenia ładunku.
Zgodnie z normą EN 12195-1, przy stosowaniu mat gumowych do bezpiecznego transportu należy przyjmować współczynnik tarcia co najmniej μ=0,6. W praktyce wartość ta może być jeszcze wyższa.
Dokładna wartość współczynnika tarcia zależy od wielu czynników, takich jak:
- wilgotność
- temperatura
- czystość powierzchni ładunkowej
- chropowatość powierzchni zarówno ładunku, jak i przestrzeni ładunkowej
- stosunek sił pionowych do powierzchni styku
- wielkość i charakter sił nacisku lub przemieszczania itd.
Najważniejsze jest to, że im wyższy współczynnik tarcia – czyli im lepsza przyczepność między ładunkiem a podłożem – tym mniejsze ryzyko jego przemieszczenia. Aby uzyskać optymalne rezultaty, matę antypoślizgową należy zawsze układać na czystej, wolnej od kurzu i tłuszczu powierzchni.
W niektórych przypadkach ładunek może pozostać stabilny nawet bez mocowania czy blokowania. Jednak same maty antypoślizgowe nie zastępują innych metod zabezpieczania, takich jak pasy czy narożniki ochronne.
Mimo to wysokiej jakości maty antypoślizgowe są niezwykle przydatne, ponieważ mogą znacząco zmniejszyć wymaganą siłę mocowania (nawet o połowę), co oznacza, że do bezpiecznego transportu potrzeba mniej pasów.
Jak wybrać odpowiednią matę antypoślizgową?
Maty antypoślizgowe mogą być wykonane z różnych materiałów, takich jak poliuretan czy kompozytowy granulat gumowy. Maty wykonane z złożonego granulatu gumowego wyróżniają się wyjątkową trwałością i wysoką odpornością na obciążenia. Wysokiej jakości maty w rolkach są również odporne na wiele substancji, w tym kwasy i oleje.
Oznacza to, że najlepsze maty antypoślizgowe nie tylko chronią ładunek, ale także działają jako warstwa ochronna w przypadku drobnych wycieków podczas transportu.
Oprócz jakości materiału ważnym czynnikiem jest również grubość. Określa ona, jak ciężki może być zabezpieczony ładunek, a mata powinna być tym grubsza i bardziej wytrzymała, im bardziej nierówna jest powierzchnia ładunkowa.
Ważny jest także odpowiedni dobór rozmiaru. Maty antypoślizgowe występują w różnych wymiarach, a wybrana mata musi być dopasowana do rodzaju i wielkości ładunku. Jeśli rozmiar lub ułożenie są nieprawidłowe, podczas kontroli mogą zostać nałożone kary.
Sprawdzenie prawidłowego dopasowania jest proste: mata musi być zawsze widoczna – powinna być widoczna pod stopami palet lub między przewożonymi elementami.
Najpopularniejsze maty mają szerokość 15–30 cm, ale dostępne są również warianty o szerokości ponad 100 cm. Grubość wynosi od 3 do 8 mm, a im grubsza mata, tym większa jej nośność.
Właściwy wybór zawsze zależy od rodzaju ładunku, jego wagi oraz warunków transportu.
Przepisy dotyczące stosowania mat antypoślizgowych
Wymagania dotyczące mat antypoślizgowych stosowanych do zabezpieczania ładunku określa wytyczna VDI 2700. Zgodnie z nią można używać wyłącznie mat spełniających najwyższe standardy w zakresie wytrzymałości na rozciąganie (min. 0,6 N/mm²), wydłużenia przy zerwaniu (min. 60%) oraz tarcia statycznego.
Oznacza to, że odpowiednie są wyłącznie maty zaprojektowane specjalnie do zabezpieczania ładunku – zwykłe maty budowlane lub uniwersalne gumowe nie są dopuszczalne.
Ważne jest również to, że same maty antypoślizgowe nie są wystarczające do zabezpieczenia ładunku. Stanowią one element kompleksowego systemu zabezpieczeń i należy stosować także odpowiednie pasy oraz inne akcesoria.
Maty antypoślizgowe – zarówno w rolkach, jak i przycinane – mogą być stosowane nie tylko na podłodze pojazdu, ale także pod pasami lub jako warstwy pośrednie między ładunkami.
Jak długo można używać mat antypoślizgowych?
Maty antypoślizgowe wykonane z trwałego granulatu gumowego są długowieczne i opłacalne.
Niezależnie jednak od jakości, należy je wymienić, gdy pojawią się oznaki zużycia. W przeciwnym razie mogą przestać spełniać swoją funkcję, co zwiększa ryzyko wypadków oraz kar podczas kontroli.
Wyraźne oznaki zużycia to:
- zużyta lub krusząca się powierzchnia
- zanieczyszczenia zmniejszające skuteczność
- rozdarcia lub brakujące fragmenty
- trwałe odkształcenia lub spłaszczenia
- spuchnięte obszary powierzchni
- utrata elastyczności
Uszkodzone, zdeformowane, zużyte, źle dobrane rozmiarowo lub o niewystarczającej grubości maty nie mogą być używane. Nie tylko stwarzają zagrożenie dla bezpieczeństwa, ale mogą również skutkować poważnymi karami podczas kontroli.