Transport to zawód, w którym bezpieczeństwo ma kluczowe znaczenie. Z tego powodu istnieją przepisy, których firmy transportowe muszą przestrzegać nie tylko w celu ochrony ładunku i pojazdu, ale także dla zapewnienia bezpieczeństwa fizycznego kierowcy. Obejmują one między innymi regulacje dotyczące gaśnic, z których żaden kierowca ciężarówki, przewoźnik ani spedytor nie jest zwolniony.
Jakie dokładnie przepisy dotyczą gaśnic? Jaki typ urządzenia powinniśmy mieć w pojeździe, aby zapewnić zarówno bezpieczeństwo, jak i zgodność z przepisami oraz uniknąć kar?
W tym artykule zebraliśmy najważniejsze informacje, które firmy transportowe, przedsiębiorcy i kierowcy muszą znać na temat posiadania i używania gaśnic.
Podstawowe informacje o gaśnicach: co bezwzględnie trzeba wiedzieć?
Gaśnica to urządzenie przeciwpożarowe, z którego środek gaśniczy znajdujący się wewnątrz może być skierowany na ogień pod ciśnieniem wewnętrznym. Za pomocą gaśnicy pożar można ugasić i wyeliminować zagrożenie.
Jeśli potrzebujemy gaśnicy, mamy do wyboru kilka jej rodzajów. Przede wszystkim ważne jest określenie, jakiego rozmiaru urządzenie jest nam potrzebne zgodnie z obowiązującymi przepisami i normami.
Gaśnica przenośna to urządzenie obsługiwane ręcznie i przenoszone siłą mięśni, o maksymalnej masie 20 kg w stanie gotowym do użycia. Gaśnica przewoźna natomiast ma masę całkowitą przekraczającą 20 kg, może być przemieszczana ręcznie i ma maksymalną nominalną zawartość 150 kg lub 150 litrów.
Istnieją również tzw. niestandardowe (wielkogabarytowe) gaśnice oraz mobilne systemy gaśnicze, których nominalna zawartość przekracza 150 kg proszku, 150 litrów środka wodnego lub 50 kg dwutlenku węgla.
Oprócz rozmiaru każda gaśnica posiada standardową klasyfikację, która pomaga określić, jakie typy pożarów może gasić. Informacje te znajdują się na etykiecie na cylindrze, gdzie podana jest także skuteczność gaśnicza i instrukcja użytkowania. Klasyfikacja ta obejmuje 3 kategorie, charakteryzowane przez następujące pożary testowe:
- Klasa A: gaszenie pożaru ułożonych w stos polan sosnowych o wilgotności 10–15%
- Klasa B: gaszenie pożaru w kuwecie składającej się w 1/3 z wody i w 2/3 z benzyny po jednej minucie wstępnego spalania
- Klasa C: gaszenie pożaru powstałego przez zapalenie gazu wypływającego z rury podłączonej do butli propan-butan o masie 33 kg
Klasyfikacja gaśnic według środka gaśniczego
Różne rodzaje pożarów wymagają różnych typów gaśnic. Dlatego gaśnice można również podzielić ze względu na zastosowany środek gaśniczy. Na tej podstawie wyróżniamy następujące typy:
- Gaśnice wodne: odpowiednie do pożarów materiałów stałych. Niektóre mogą być stosowane przy napięciu elektrycznym do 1000 V.
- Gaśnice pianowe: odpowiednie do pożarów materiałów stałych, cieczy oraz ciał stałych przechodzących w stan ciekły. Szczególnie skuteczne przy pożarach gumy i tworzyw sztucznych. Niektóre typy nadają się także do pożarów olejów i tłuszczów. Certyfikowane modele mogą być używane przy napięciu do 1000 V.
- Gaśnice proszkowe: jedne z najpopularniejszych na rynku, m.in. ze względu na przystępną cenę. Proszek „BC” nadaje się głównie do cieczy łatwopalnych i pożarów gazów, natomiast „ABC” może gasić także materiały stałe spalające się z płomieniem i żarem. Można stosować do 1000 V. Należy używać ostrożnie, ponieważ mogą powodować uszkodzenia i problemy wtórne.
- Gaśnice śniegowe (CO2): odpowiednie do pożarów cieczy i gazów. Jedno z najlepszych rozwiązań do pożarów instalacji elektrycznych, do 30 kV. CO2 jest czystym środkiem gaśniczym i nie uszkadza urządzeń, w przeciwieństwie do proszku. Jednak należy używać go ostrożnie w zamkniętych pomieszczeniach.
Co należy wiedzieć o klasach pożarów?
Materiały palne dzielą się na różne klasy pożarów w zależności od ich właściwości. Klasy te są oznaczane literami ABC w następujący sposób:
-
- Klasa A: pożary materiałów organicznych stałych
- Klasa B: pożary cieczy lub ciał stałych ulegających stopieniu
- Klasa C: pożary gazów palnych
- Klasa D: pożary metali
- Klasa F: pożary olejów i tłuszczów
Co oznacza skuteczność gaśnicza gaśnic?
Na każdej etykiecie gaśnicy znajduje się kombinacja cyfr i liter określająca skuteczność gaśniczą. Jest to obowiązkowa informacja podawana przez producentów i zwykle oznacza minimalną skuteczność. Co to dokładnie oznacza?
Weźmy przykład gaśnicy 55A 233B C. Litery wskazują klasy pożarów, które może gasić. W tym przypadku 55A oznacza długość pożaru testowego — gaśnica ugasiła stos drewna o długości 5,5 metra (550 cm). W praktyce należy pomnożyć liczbę przed literą przez dziesięć, aby uzyskać długość w centymetrach.
Oznaczenie 233B oznacza, że gaśnica była w stanie ugasić 233 litry mieszaniny heptanu i wody. Tutaj nie trzeba nic obliczać — liczba bezpośrednio wskazuje objętość.
Na końcu przy klasie C nie ma liczby, ponieważ w przypadku pożarów gazów sprawdzana jest tylko przydatność. Jeśli oznaczenie C występuje, oznacza to, że gaśnica nadaje się do gaszenia gazów.
Na co wystarcza gaśnica 6 kg?
Skuteczność gaśnicy zależy od wielu czynników, głównie od środka gaśniczego i ciśnienia. Nowoczesne urządzenia mogą mieć nawet dwukrotnie wyższą skuteczność przy tej samej ilości środka, więc mniejszy rozmiar nie zawsze oznacza niższą efektywność.
Podczas gdy gaśnica proszkowa 2 kg wystarcza do samochodów osobowych, większe pojazdy wymagają większych urządzeń, ponieważ należy uwzględnić także ładunek.
1 sztuka gaśnicy proszkowej ABC 6 kg jest wystarczająca dla pojazdów o masie 3,5–12 ton, natomiast powyżej 12 ton wymagane jest co najmniej 1 sztuka 12 kg lub 2 sztuki 6 kg gaśnic ABC.
Jaką gaśnicę należy mieć w ciężarówce?
Dla samochodów osobowych zaleca się dwie gaśnice proszkowe ABC 2 kg lub pianowe 2-litrowe, natomiast dla lekkich pojazdów użytkowych zaleca się gaśnice ABC 6 kg.
Dla ciężarówek i pojazdów drogowych wymagana ilość zależy od masy całkowitej:
- powyżej 3 500 kg do 12 000 kg: co najmniej 1 sztuka 6 kg
- powyżej 12 000 kg: co najmniej 1 sztuka 12 kg lub 2 sztuki 6 kg
Gaśnica musi być odpowiednia do pożarów klasy A, B i C oraz spełniać normy.
Pojazdy przewożące materiały niebezpieczne muszą spełniać przepisy ADR, które wymagają co najmniej wyżej wymienionych gaśnic.
W przypadku maszyn rolniczych gaśnica pianowa 6 litrów jest często skuteczniejsza niż proszkowa.
Transport i przechowywanie gaśnic
Prawidłowy montaż jest kluczowy. Gaśnice muszą być zawsze łatwo dostępne i umieszczone tak, aby można było ich użyć jak najszybciej nawet w najgorszym scenariuszu pożaru.
Gaśnice proszkowe należy przechowywać w pozycji pionowej lub z odchyleniem do 15 stopni od pionu.
Powinny być zabezpieczone za pomocą odpowiednich uchwytów montażowych lub skrzynek, aby zapewnić stabilność podczas transportu.
W sklepie internetowym Convoy.hu znajdziesz uchwyty, które pomagają bezpiecznie i zgodnie z przepisami zamocować gaśnice.
Konserwacja gaśnic
Wiele osób uważa, że zakup gaśnicy wystarczy, jednak regularna konserwacja jest niezbędna. Źle utrzymane gaśnice są niebezpieczne i mogą również skutkować karami.
Konserwacja jest obowiązkowa co roku i obejmuje przeglądy podstawowe, okresowe i pełne w zależności od wieku urządzenia.
Przeglądy mogą być wykonywane wyłącznie przez certyfikowane serwisy.
Podczas przeglądu operator musi zapewnić, że wymagana liczba gaśnic pozostaje dostępna w pojeździe.
Usługi serwisowe są dostępne w całym kraju za pośrednictwem autoryzowanych organizacji.
Jakość i niezawodność: nie oszczędzaj na gaśnicach
Jeśli w pojeździe brakuje wymaganej gaśnicy, organy kontrolne mogą nałożyć kary w wysokości od 20 000 do 50 000 HUF. Brak przeglądu może skutkować dodatkowymi karami od 10 000 do 30 000 HUF.
Gaśnica kosztuje zaledwie kilka tysięcy forintów, a zapewnia bezpieczeństwo i pomaga uniknąć kar.
Na stronie convoy.hu znajdziesz wysokiej jakości gaśnice od 1 kg do 12 kg, które spełniają wszystkie wymagania prawne.
Chociaż w samochodach osobowych nie jest to obowiązkowe, warto mieć przynajmniej gaśnicę 1 kg lub spray, ponieważ nawet drobne usterki elektryczne mogą spowodować pożar.