Jesień znów nadeszła, co oznacza, że warto zachować szczególną ostrożność na drogach. To nie tylko mokra nawierzchnia i szybciej zapadający zmrok mogą prowadzić do wypadków o tej porze roku. Liczba kolizji z dzikimi zwierzętami znacząco wzrasta jesienią, ponieważ jelenie są szczególnie aktywne w okresie rui i często zachowują się nieprzewidywalnie, co prowadzi do wielu zderzeń pojazdów ze zwierzętami.
Aby uniknąć wypadków, kluczowe jest zachowanie czujności. Jednak kilka praktycznych wskazówek i akcesoriów może również pomóc w bezpiecznym dotarciu do celu. W tym artykule przedstawimy skuteczne metody i narzędzia pomagające zapobiegać kolizjom z dzikimi zwierzętami, a także omówimy zmiany w przepisach wprowadzone tego lata, o których warto wiedzieć.
Kolizje z dzikimi zwierzętami: zagrożenie nie ogranicza się tylko do jesieni
Niestety każdy kierowca może znaleźć się w sytuacji, gdy podczas jazdy nocą zwierzę nagle wyskoczy przed pojazd. W takich przypadkach nawet najszybsza reakcja może nie wystarczyć — zwłaszcza jeśli prowadzisz 40-tonową ciężarówkę. Według oficjalnych statystyk węgierskich co roku dochodzi do 15 000–20 000 kolizji z dzikimi zwierzętami, jednak w rzeczywistości liczba niezgłoszonych przypadków może być równie wysoka. Najczęstszymi ofiarami są jelenie, zające, bażanty i dziki.
Te statystyki już budzą niepokój, ale w porównaniu z innymi krajami sytuacja nie jest najgorsza. W Austrii, która ma podobną wielkość, ale jest bardziej zalesiona, około 100 000 zwierząt bierze udział w wypadkach drogowych każdego roku według danych ÖAMTC. Oznacza to, że takie zdarzenia mają miejsce co 5–10 minut — a liczba ta nie obejmuje nawet kolizji ze zwierzętami domowymi.
Zderzenie z jeleniem, dzikiem czy jeleniem szlachetnym to poważna sprawa. Nawet przy niskich prędkościach może spowodować szkody warte tysiące euro w samochodzie osobowym. Pomimo rozmiaru, masy i wyższej pozycji kierowcy w ciężarówce, naprawa lub wymiana uszkodzonych elementów z tworzyw sztucznych i innych części może szybko generować znaczne koszty. Skala szkód często zależy od okoliczności zdarzenia, co oznacza, że nawet królik może czasem spowodować poważne straty finansowe, podczas gdy w szczęśliwych przypadkach zderzenie z jeleniem może skończyć się jedynie drobnymi zarysowaniami.
Aktywność zwierząt jest większa wiosną i jesienią, szczególnie w okresie rui jeleni. Dlatego ważne jest, aby podejmować środki zapobiegawcze przed wyruszeniem w drogę. Należy jednak zachować ostrożność przez cały rok, ponieważ do wypadków może dojść w każdej chwili.
Kolizja z dzikim zwierzęciem to nie tylko kwestia finansowa — może również prowadzić do wypadków zagrażających życiu. Pod tym względem ciężarówki zapewniają większą ochronę niż samochody osobowe. Nie wspominając o tym, że kierowcy mogą być zobowiązani do pokrycia szkód, w tym wartości zwierzęcia. Dlatego zawsze najlepiej być dobrze przygotowanym przed wyruszeniem w trasę, niezależnie od tego, czy prowadzisz samochód osobowy, czy ciężarowy.
Odpowiedzialność spoczywa teraz na kierowcy: zmiany w przepisach
Od 1 lipca 2023 r. obowiązuje nowelizacja ustawy LV z 1996 r. o gospodarce łowieckiej i łowiectwie, opublikowana w numerze 90 Dziennika Urzędowego Węgier z 2023 r. w dniu 22 czerwca. Jedną z najważniejszych zmian jest to, że koła łowieckie nie są już zobowiązane do pokrywania szkód w pojazdach, chyba że kierowca udowodni, że zwierzę zostało wypłoszone na drogę przez myśliwych. Ustawa stanowi:
„Nie uznaje się za zawinione działanie ani nieprawidłowość w działalności uprawnionego do polowania sytuacji, gdy dzika zwierzyna pojawia się na drogach publicznych, autostradach lub na terenach zabudowanych w wyniku swojego naturalnego przemieszczania się związanego z żerowaniem lub rozrodem, chyba że pojawienie się to pozostaje w związku przyczynowym z działalnością łowiecką.”
Co więcej, koło łowieckie może dochodzić odszkodowania za wartość zabitego zwierzęcia. Oznacza to, że w przypadku kolizji z dziką zwierzyną kierowca może odpowiadać zarówno za szkody w swoim pojeździe, jak i za oszacowaną wartość zwierzęcia. Dlatego tak ważne jest zachowanie czujności i korzystanie ze wszystkich dostępnych środków zapobiegawczych.
Zapobieganie wypadkom: skuteczne wskazówki dotyczące bezpieczeństwa
Chociaż nie istnieje niezawodna metoda całkowitego wyeliminowania ryzyka kolizji z dzikimi zwierzętami, pewne praktyki i akcesoria mogą znacząco poprawić bezpieczeństwo jazdy.
- Podstawową zasadą jest jazda ostrożniejsza i poniżej dozwolonej prędkości w obszarach bogatych w zwierzynę, na drogach leśnych lub o małym natężeniu ruchu — szczególnie po zmroku, gdy widoczność jest ograniczona. Zwracaj szczególną uwagę w pobliżu końców ogrodzeń lub barier, ponieważ mogą one kierować zwierzęta na drogę. Obserwuj pobocze, ponieważ odbicie oczu zwierząt w światłach reflektorów jest często pierwszym sygnałem ostrzegawczym. Większość kierowców skupia się tylko na prawej stronie, ale zwierzęta mogą nadchodzić z obu kierunków. Po długim dniu jazdy filiżanka kawy może pomóc utrzymać koncentrację. Przydatnym akcesorium są okulary przeznaczone specjalnie do jazdy nocą. Dzięki soczewkom polaryzacyjnym okulary do jazdy nocnej mogą poprawić widoczność na ciemnych drogach leśnych i pomóc w szybkiej reakcji.
- Warto również wiedzieć, że niektóre gatunki, takie jak jelenie i dziki, często poruszają się w grupach. Jeśli jedno zwierzę przebiegnie przez drogę, prawdopodobnie kolejne pójdą za nim. Nawet jeśli unikniesz pierwszego, możesz nie zdążyć zareagować na drugie lub trzecie.
- Nowoczesne ekrany i oświetlenie w pojazdach mogą łatwo odciągać uwagę od drogi. Choć zaawansowane systemy radarowe i kamerowe mogą czasami wykrywać zwierzęta wcześniej niż człowiek, nie są jeszcze powszechne. Nie pozwól, aby funkcje komfortu obniżały Twoją czujność. Kierowcy ciężarówek powinni zachowywać większe odstępy, szczególnie w kolumnie pojazdów, ponieważ nawet ułamek sekundy może zadecydować o bezpiecznym zatrzymaniu lub kolizji najechania na tył.
- Korzystaj ze świateł drogowych tam, gdzie jest to dozwolone, aby wcześniej dostrzec zagrożenia. Unikaj jednak migania światłami w kierunku zwierząt, ponieważ nagłe światło może je sparaliżować. Zamiast tego użyj klaksonu, ponieważ niespodziewany hałas zazwyczaj je odstrasza. Na tej zasadzie działają gwizdki odstraszające zwierzęta, które są łatwe w montażu i nie wymagają zasilania — generują dźwięk dzięki przepływowi powietrza. Ich niski koszt jest znikomy w porównaniu z potencjalnymi kosztami napraw.
- Co ciekawe, nowsze pojazdy generują mniej hałasu, co może zmniejszać ich wykrywalność przez zwierzęta. Choć zwierzęta mają lepszy słuch niż ludzie, starsze, głośne silniki były prawdopodobnie słyszalne z większej odległości niż nowoczesne, ciche ciężarówki.
- Można również wykupić ubezpieczenie w celu ograniczenia strat. Jednak na Węgrzech takie polisy często obejmują tylko około 1300 €, podczas gdy szkody spowodowane przez dużego jelenia mogą znacznie przekroczyć tę kwotę.
Nie ma gwarantowanego rozwiązania na każdą sytuację, ale zastosowanie tych wskazówek może znacząco zwiększyć Twoje szanse. Do poprawy bezpieczeństwa przyczyniają się także zarządcy dróg: niebieskie odblaski montowane na słupkach przydrożnych stają się coraz bardziej powszechne. Odbijają światła reflektorów w sposób, który odstrasza pobliską zwierzynę, co ma zapobiec jej wtargnięciu na jezdnię.
Co zrobić, jeśli do wypadku już doszło?
Jeśli dojdzie do kolizji, pierwszym krokiem jest powiadomienie policji, ponieważ potrącenie dzikiego zwierzęcia jest traktowane jako wypadek drogowy. Podaj dokładny opis zdarzenia oraz wykonaj zdjęcia i nagrania wideo. Służby poinformują koło łowieckie, którego przedstawiciele udokumentują sprawę i oszacują szkody. Ponieważ szok może utrudniać przypomnienie sobie szczegółów, wysokiej jakości kamera samochodowa może być niezwykle pomocna — choć przepisy dotyczące ich używania różnią się w zależności od kraju.
Warto wiedzieć, że zwierzę zazwyczaj należy do państwa, a po jego śmierci do lokalnego dzierżawcy obwodu łowieckiego — najczęściej koła łowieckiego. Dlatego zabranie zwierzęcia jest uznawane za kradzież zgodnie z prawem.
Jeśli Twój pojazd został uszkodzony, warto wymienić uszkodzone części na komponenty dobrej jakości. W drobnych przypadkach może ucierpieć jedynie ramka tablicy rejestracyjnej, ale poważniejsze zdarzenia mogą wymagać wymiany świateł przeciwmgielnych, reflektorów lub elementów karoserii. W ofercie Convoy znajdziesz wiele innych produktów potrzebnych do napraw.